Bilgisayarın eskisine göre yavaş çalışması, dosyaların geç açılması veya harici diskin zaman zaman bağlantısının kopması disk arızasının ilk belirtileri olabilir. Bazen bu sorunlar uzun süre devam eder, bazen de disk bir gün hiç açılmaz.
Özellikle önemli dosyaların saklandığı SSD ve harddisklerde sağlık durumunu kontrol etmek faydalı olabilir. Bunun için geliştirilmiş ücretsiz disk analiz programları bulunuyor. Bunlardan biri de HDD ve SSD disklerin SMART bilgilerini incelemeye yarayan Disk Analiz Programı. Programın amacı diskin mevcut durumunu değerlendirmek, olası arıza belirtilerini göstermek ve kullanıcıya disk hakkında teknik bilgiler sunmak.
İçindekiler
Ücretsiz Disk Analiz Programı Nedir?
Disk Analiz Programı, bilgisayara bağlı SSD ve harddisklerin sağlık bilgilerini incelemek için kullanılan ücretsiz bir yazılım. Disklerin kendi içerisinde tuttuğu SMART verilerini okuyarak mevcut durum hakkında bilgi veriyor. Özellikle diskinde sorun olduğunu düşünen ancak arızanın ne olduğunu bilmeyen kullanıcılar için ilk kontrol aşamasında yardımcı olabilir.
Programın yayınlanan özellikleri arasında disk sağlık durumu analizi, SMART bilgilerinin görüntülenmesi ve kritik değerlerin uyarılarla gösterilmesi bulunuyor. Burada önemli bir ayrıntı var. Bu yazılım doğrudan silinen dosyaları geri getiren bir veri kurtarma programı değil. Daha çok diskin sağlık durumunu ve olası arıza belirtilerini değerlendirmek amacıyla kullanılıyor.
SSD ve Harddisk Sağlık Testinde Neler Kontrol Ediliyor?
SSD ve harddisklerin çalışma yapıları birbirinden farklı. Ancak her iki disk türünde de SMART adı verilen sağlık izleme sistemi bulunabiliyor. Disk analiz programı üzerinden görüntülenebilen bilgiler arasında okuma ve yazma hataları, bozuk sektör belirtileri, disk kullanım durumu ve SSD yıpranmasına ilişkin değerler yer alabiliyor.
Örneğin bir harddiskte yeniden eşlenen sektör sayısının artması disk yüzeyiyle ilgili bir soruna işaret edebilir. SSD disklerde ise kullanılan modele göre kalan kullanım ömrü veya hücre yıpranması hakkında bilgiler görülebilir. Tabi her disk aynı SMART bilgilerini sunmuyor. Bu nedenle bir diskte görülen değer ile başka bir diskte görülen değer her zaman aynı şekilde yorumlanmamalı.
Harddisk Arızaları Önceden Anlaşılabilir mi?
Bazı harddisk arızaları meydana gelmeden önce belirli işaretler gösterebilir. Dosyaların çok yavaş kopyalanması, klasörlerin geç açılması, diskin zaman zaman bilgisayardan kaybolması veya okuma hataları bunlardan bazıları.
SMART verilerinde de bu belirtilerle ilişkili değişiklikler görülebilir. Özellikle bozuk sektör sayısındaki artış dikkate alınması gereken durumlardan biridir. Ancak her fiziksel arıza önceden tespit edilemez. Okuyucu kafa veya elektronik devre arızalarında disk, daha önce herhangi bir sağlık uyarısı vermeden çalışmayı durdurabilir. Bu nedenle disk sağlık testi faydalı olsa da tek başına arıza yaşanmayacağını garanti etmez.
Taşınabilir Harddisk ve SSD Disklerin Sorunlarının Tespiti
Usb girişli harici harddisk ve ssd diskler içinde analiz programını kullanabilirsiniz. Diski detaylı analizini yapıp sorununu tespit edebilirsiniz. Harici diskin okuyucu uç sorunları, yazılımsal sorunlarını ve voltaj sorunları otomatik tespit edip program üzerinden sorunlarını tespit edebilirsiniz. İleri fiziksel sorunu var ise hiç görmüyorsa cihazı veri kurtarma ihtiyacı olduğunun uyarısını vermektedir.
Acil Veri Kurtarma Programı Hangi Durumlarda Kullanılır?
Önemli dosyaların yanlışlıkla silinmesi, diskin biçimlendirilmesi veya bilgisayarın aniden depolama cihazını görmemesi durumunda kullanıcılar genellikle acil veri kurtarma programı arayışına giriyor.
İnternette bu amaçla geliştirilmiş birçok ücretsiz ve ücretli yazılım bulunuyor. Ancak her programın yaptığı işlem aynı değil. Bazıları silinen dosyaları tararken bazıları da SSD ve harddisklerin sağlık durumunu inceleyerek olası arıza belirtilerini gösteriyor. Örneğin ücretsiz Disk Analiz Programı, veri kurtarma işleminden önce diskin sağlık bilgilerini kontrol etmek isteyenler için kullanılabilecek araçlardan biri. SMART değerlerini inceleyerek diskin mevcut durumu hakkında bilgi edinmeye yardımcı oluyor.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, fiziksel arızası bulunan disklerde rastgele veri kurtarma programları çalıştırmamak. Özellikle diskten anormal ses geliyorsa, bağlantı sürekli kopuyorsa veya disk hiç algılanmıyorsa yazılımla yapılan uzun taramalar sorunu daha da artırabilir. Bu nedenle en iyi acil veri kurtarma programını seçmeden önce yaşanan sorunun silinen dosyalardan mı yoksa disk arızasından mı kaynaklandığını anlamak önemli.
SSD Disk Sağlığı Nasıl Kontrol Edilir?
SSD diskler mekanik parça içermediği için harddisklerden farklı çalışıyor. Bununla birlikte SSD disklerde de zamanla yıpranma, kontrolcü sorunları ve okuma yazma hataları ortaya çıkabiliyor. SSD sağlık testi sırasında SMART bilgileri üzerinden diskin kullanım durumu değerlendirilebilir.
Bazı SSD modellerinde toplam yazılan veri miktarı, kalan kullanım ömrü ve sıcaklık gibi bilgiler de bulunuyor. Özellikle bilgisayarın açılış süresi uzamışsa, uygulamalar sık sık donuyorsa veya dosya erişiminde sorun yaşanıyorsa disk sağlığını kontrol etmek faydalı olabilir. Yalnızca yavaşlama olması SSD nin arızalı olduğu anlamına gelmez. İşletim sistemi, bellek veya diğer donanımlar da benzer sorunlara neden olabilir.
En İyi Veri Kurtarma Programı Hangisi?
İnternette en iyi veri kurtarma programı veya ücretsiz veri kurtarma programı şeklinde arama yapıldığında çok sayıda yazılım karşımıza çıkıyor. Ancak veri kurtarma programları ile disk sağlık testi programlarını birbirinden ayırmak gerekiyor.
Veri kurtarma yazılımları genellikle silinmiş veya erişilemeyen dosyaları bulmaya çalışır. Disk analiz programları ise depolama cihazının sağlık bilgilerini incelemeye yönelik araçlardır. Bu açıdan bakıldığında Disk Analiz Programı, veri kurtarma işleminden önce diskin durumu hakkında fikir edinmek isteyenler için değerlendirilebilecek ücretsiz araçlardan biri. Her durumda kullanılabilecek tek bir en iyi veri kurtarma programı bulunmuyor. Silinen dosyalar için kullanılan bir yazılım, fiziksel arızası bulunan harddiskte işe yaramayabilir. Üstelik fiziksel arızalı bir diskte uzun süre tarama yapmak mevcut sorunu daha da ağırlaştırabilir.
Disk Sağlık Durumu Yüzde Kaç Olmalı?
Disk sağlık programlarında bazı modeller için yüzde olarak sağlık bilgisi gösterilebilir. Bu değerler kullanıcıların disk durumunu daha kolay anlamasına yardımcı olur.
Ancak yüzde 100 olarak görünen bir diskin kesinlikle sağlam olduğu söylenemez. Aynı şekilde düşük sağlık yüzdesi her zaman okuyucu kafa arızası anlamına gelmez. Önemli olan yalnızca sağlık yüzdesi değil, SMART değerlerinin tamamı ve diskin kullanım sırasında gösterdiği belirtilerdir. Özellikle diskte bağlantı kopması, anormal ses veya ciddi okuma sorunu varsa sağlık yüzdesinden bağımsız olarak dikkatli davranılmalı.
Disk Analiz Programı Nasıl İndirilir?
Ücretsiz olarak paylaşılan Disk Analiz Programı, HDD ve SSD sağlık bilgilerini kontrol etmek isteyen kullanıcılar için sunuluyor. Programı kullanmadan önce bilgisayarın işletim sistemiyle uyumlu olup olmadığını kontrol etmek gerekiyor. Ayrıca önemli verilerin yedeğini almak her zaman iyi bir önlem.
İndirme bağlantısına aşağıdan ulaşabilirsiniz.
Ücretsiz Disk Analiz Programını İndir
Disk Sağlığı Testi Kullanım Videosu
Diskte Arıza Belirtisi Varsa Ne Yapılmalı?
Disk analiz programları sağlık kontrolü için faydalı araçlar olsa da her arızalı diske test uygulanması doğru olmayabilir. Özellikle harddiskten tıklama veya sürtme sesi geliyorsa, disk sürekli bağlantı koparıyorsa ya da bilgisayar diski hiç algılamıyorsa cihazın tekrar tekrar çalıştırılması önerilmez. Bu gibi durumlarda öncelik diskteki dosyaların korunması olmalı.
Disk normal çalışıyorsa ve önemli veriler varsa ilk yapılması gerekenlerden biri yedek almaktır. Fakat ciddi fiziksel arıza belirtileri bulunan disklerde uzun süreli tarama ve kopyalama işlemleri sorunu artırabilir.
